Głęboszowanie jako zabieg poprawiający warunki glebowe

W dobie zmian klimatycznych zwiększających częstotliwość i intensywność susz rolnicy poszukują rozwiązań, które pomogą zaoszczędzić wodę i ochronić glebę. Zabiegiem uprawowym, który spełnia te kryteria i zyskuje na coraz większej popularności, zarówno w kraju jak i za granicą, jest głęboszowanie.

Głęboszowanie polega na głębokim spulchnieniu gleby bez jej odwracania, w przeciwieństwie do tradycyjnej orki. Przyjmuje się, że głębokość na jaką powinno być przeprowadzone głęboszowanie powinna być większa o około 15 cm niż wykonywana jest coroczna uprawa roli. Za najlepszą porę na tego typu zabiegi uznaje się okres po zbiorach przedplonów, kiedy to gleba ma optymalną wilgotność. Warto tu dodać, że między głęboszowaniem a kolejnym siewem powinno upłynąć co najmniej 4-6 tygodni – czas ten pozwala glebie „ułożyć się” w naturalny sposób i ustabilizować swoją strukturę.

Wśród korzyści płynących z głęboszowania wymienia się:

  • poprawę struktury gleby, co ułatwia rozwój systemów korzeniowych roślin,
  • zwiększenie zdolności gleby do przyjmowania i zatrzymywania wody opadowej – na podstawie badań IUNG-PIB dowiedziono, że gleba po głęboszowaniu jest w stanie zatrzymać nawet do 45% więcej wody niż gleba nieuprawiana co oznacza, że hektar głęboszowanej gleby może zmagazynować dodatkowo 200-400 m³ wody,
  • poprawę aeracji gleby i wymiany gazowej,
  • ograniczenie strat składników pokarmowych.

Maszynami służącymi do wykonania głęboszowania są m.in. kultywatory głęboszące zwane głęboszami. Wyposażone są one w sztywne zęby pracujące na głębokości od 25 do 35 cm.

W ofercie firmy METANGA znajdują się kultywatory z dwoma systemami zabezpieczenia: kołkowym GZ oraz sprężynowym G-SPR. W pierwszym elementem zabezpieczającym ramę maszyny i ząb przed uszkodzeniem jest kołek, w drugim zastosowano sprężynę, dzięki której, w razie uderzenia w przeszkodę, ząb odchyla się, a następnie wraca do położenia roboczego. GZ występuje w 5 szerokościach roboczych od 1,6 m do 3,0 m, G-SPR – w 4 od 2,2 m do 3,0 m.

Głęboszowanie może w znaczącym stopniu przyczynić się do wzrostu plonów różnych rodzajów roślin. W Danii, gdzie głęboszowanie jest powszechnie wykonywane, wzrost plonów zbóż wynosi 12% w porównaniu z gospodarstwami niestosującymi tego zabiegu. Szacuje się, że tamtejsi rolnicy oszczędzają rocznie około 15% kosztów nawożenia mineralnego. Roślinami dobrze reagującymi na głęboszowanie są zboża ozime (zwiększenie plonów o 5-15%), rzepak (zwiększenie plonów o 8-20%), rośliny okopowe, zwłaszcza ziemniaki i buraki cukrowe (wzrost plonów o 10-25%), a także rośliny strączkowe, takie jak łubin czy bobik.

Głęboszowanie to nowoczesny i efektywny sposób poprawy warunków glebowych, który bardzo dobrze wpisuje się w trendy zrównoważonego rolnictwa. W obliczu wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi predysponuje ono do grona kluczowych elementów strategii adaptacyjnej polskich gospodarstw rolnych.